حضرت علی (ع): رستگار شد آنکه کار امروزش را سامان داد و کوتاهی دیروزش را جبران کرد
حدیث
حمام انصاری
 حمام انصاری 
 

تاريخچه : تاريخ اين بنا با توجه به سبك معماري و قرارگيري در محله اي كه در دوران قاجار شكل گرفته ، به دوران قاجاريه برمي گردد.

مالكيت : مالكيت حمام انصاري شخصي(حقيقي) است.

 تزئينات : حمام انصاري فاقد تزئينات خاصي است و تزئينات رسمي بندي گنبد سربينه –تزئينات گچبري جديددرترنجهاي رسمي بندي گنبد سربينه –حجاري نقوش  

گياهي سرستونها،تنهانمونه هاي تزئينات وابسته به معماري در اين بناي تاريخي است. البته سردرهاي ورودي (هلالي وسنتوري) حمام درنماي خارجي ورخبامهاي

آجريرا نيزميتوان درشمارتزئينات نماي خارجي اين بنابرشمردكه البته باتوجه به سبك معماري آن،‌متعلق به دوران پهلوي است.

كاربري : كاربري اين بنا همواره حمام عمومي محله (خدماتي) محله (مردانه- زنانه ) بوده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مشخصات حمام تاريخي انصاري

 

حمام انصاري در تاريخ 1/1/1381 وباشماره 4569 به ثبت آثار تاريخي رسيده است.

موقعيت : حمام انصاري درخيابان فرهنگ، در منطقه 11 شهرداري تهران قرار دارد كه در تهران قديم ، جزو محله سنگلج بوده است.

 

دسترسي ها :

 

حمام انصاري در نبش كوچه شهيد قدسي، درخيابان فرهنگ كه از دو خيابان اصلي "وحدت اسلامي يا شاهپور سابق" در سمت شرق و امتداد "وليعصر" در سمت

غرب داراي قابل دسترسي است و داراي دو در ورودي به سمت خيابان فرهنگ و يك در به سمت كوچه "شهيد نادر قدسي" است. كه در اصلي ورودي به سربينه

حمام، از در شرقي رو به خيابان فرهنگ و در ورودي به قسمت حمام زنانه، در سمت غربي رو به خيابان فرهنگ تعبيه شده است . در رو به كوچه شهيد قدسي در

واقع راه دسترسي به فضاهاي خدماتي حمام من جمله ، حياط پشتي (جبهه شمالي) ، انبار سوخت و كوره‌،پشت بام است كه امروزه مسدود شده است.

 

 فضاها :

 

حمام انصاری در زمینی به مساحت 365 مترمربع واقع شده است و درعمق 3 متري سطح كف فعلي خيابان مجاورقرارگرفته است. حمام شامل دو قسمت

است،قسمت اصلی شامل فضاهای یک حمام سنتی است که در جبهه شرقي واقع شده و بقاياي حمام زنانه كه داراي ساختار جديدي بوده و در جبهه غربي

حمام سنتي مساحتي در حدود 72 مترمربع را اشغال ميكند. اين قسمت نوساز درعمليات مرمت سال 1385 وبه عنوان فضاها يالحاقي نوساز تخريب شده است.

بقاياي كاشيها،دودكشهاواندودهاي سطوح حمام الحاقي در اين مكان كاملاً مشخص است. فضاهاي قسمت حمام سنتي شامل؛

فضاي سربينه،مساحتي درحدود 64 مترمربع رادربرميگيرد كه حوض هشت ضلعي با مصالح سنگي در وسط فضاي سربينه قرار دارد. اين فضا برخلاف ساير نمونه هاي

سربينه فاقد سكو است كه احتمالاً در مراحل پاكسازي و عمليات مرمتي از بين رفته و يا سالها پيش از اين تخريب شده است. دوستون سنگي باسرستونهايي

بانقوش گياهي درجبهه شمالي و ديوارهاي آجري در مقابل آنها، بار گنبد آجري سربينه را تحمل ميكنند. اين گنبد در سال 1385 و در جريان عمليات مرمتي، بازسازي

شده است. ارتفاع گنبد داخلي از مركز تا سطح تراز انتهاي پاي ستونها 6 متراست. نماهاي داخلي تماماً آجري است كه از الحاقات پاكسازي شده است. سربينه

فاقد هرگونه كفسازي است و بقاياي كفسازي تاريخي در آن مخدوش شده است. دو مسير دسترسي به قسمت گرمخانه از محل سربينه در اين حمام وجود دارد.

يكي از اين مسيرها از جبهه شرقي سربينه است كه پس از عبور از ميان اتاقكي كه جزء فضاهاي خدماتي حمام بوده، مي باشد و مسير ديگر كه مسير اصلي است

و به "ميان در" معروف است از جبهه غربي سربينه به سمت فضاي گرمخانه مي باشد. بنا بر شواهد، حوض چهارضلعي كوچكي در اين محل وجود داشته است.

گرم خانه فضايي است با وسعت حدود 70 مترمربع كه به دواتاق درجبهه شرقي محدود مي شود. گرمخانه داراي چهار ستون سنگي با سرستون هايي با نقوش

گياهي است كه به عنوان ستونهاي باربر گنبد مركزي اند. ارتفاع گنبد داخلي تا سطح انتهايي پاستون ها 35/5 متر است. اين فضا فاقدحوض است وكف وضع

موجودآن شامل طاقهاي گربهروهايي است كه دركف گرمخانه حمام هاي سنتي به منظور عبور دود و هواي گرم تعبيه مي شدند. بازسازي اين گربه روها (تنوره ها)

در عمليات مرمتي سال 1385 ناتمام مانده و حتي بقاياي موجود در كف تاريخي را از ميان برده است. درسمت شمالي گرمخانه،حوضي كه به نظرسرپوشيده بوده

قرارداردكه مي توانسته محل خزينه حمام باشد. كوره و انبار گرمخانه شامل اتاقك و راه پله اي در جبهه شمالي گرمخانه قرار داشته كه قسمتهايي از آنها دچار

ريختگي شده است. سطوح داخلي تمامي فضاهاي حمام،آجرختايي است وتمامي الحاقات جديدازسطوح داخلي برچيده شده است.

 

مرمت ها :

 

در سال 1385 يكسري عمليات مرمتي در اين بنا انجام شده است كه به شرح ذيل مي باشد:

مرمت وبازسازي نماهاي خارجي / بازسازي گنبد مركزي فضاي سربينه / حذف و پاكسازي الحاقات اندود سيمان و كاشي از نماهاي داخلي /جمع آوري آوار و نخاله

ها از فضاهاي داخلي و برداشت خاكهاي اضافي كف / خاكبرداري و ديواره چيني به منظور كلاف بندي پاي ستونها در سربينه / پاكسازي گربه روهاي كف گرمخانه

و بازسازي طاق تعدادي از آنها / مرمت سطوح آجري داخلي در برخي از قسمتها / اجراي پلاستر سيماني گنبدها در سطوح خارجي (پشت بام) / جمع آوري طاق

ضربي (جديد) از قسمت حمام زنانه نوساز و خاكبرداري از كف آن تا رسيدن به تراز كف سربينه حمام سنتي مجاور

 

. . . . . . . . . . . . . . . .